{"id":622,"date":"2026-10-12T17:41:43","date_gmt":"2026-10-12T17:41:43","guid":{"rendered":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?post_type=apr_artykul&#038;p=622"},"modified":"2026-10-12T17:41:43","modified_gmt":"2026-10-12T17:41:43","slug":"ostatnia-podroz-w-nokii","status":"publish","type":"apr_artykul","link":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii","title":{"rendered":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wygl\u0105da jak ogromny telefon. Ma ekran, klawiatur\u0119 i znajomy kszta\u0142t obudowy. Ale nie s\u0142u\u017cy do rozm\u00f3w. Jest trumn\u0105. W gha\u0144skim rzemio\u015ble ostatnia podr\u00f3\u017c mo\u017ce otrzyma\u0107 form\u0119 przedmiotu, kt\u00f3ry opowiada o ca\u0142ym \u017cyciu.<\/strong><\/p>\n<h2>Telefon, kt\u00f3ry nie zadzwoni<\/h2>\n<p>W kolekcji National Museum of African Art, nale\u017c\u0105cego do Smithsonian Institution, znajduje si\u0119 trumna w kszta\u0142cie telefonu Nokia. Jej tw\u00f3rc\u0105 jest Samuel Narh Nartey, rzemie\u015blnik pracuj\u0105cy w regionie Teshi i Nungua w Ghanie. Wed\u0142ug opisu muzealnego uczy\u0142 si\u0119 przez jedena\u015bcie lat u Paa Joe, jednego z najbardziej rozpoznawalnych tw\u00f3rc\u00f3w trumien figuratywnych.<\/p>\n<p>To obiekt, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka trudno zaklasyfikowa\u0107. Przypomina powi\u0119kszony przedmiot codziennego u\u017cytku, a jednocze\u015bnie pozostaje dzie\u0142em stolarskim i pojemnikiem przeznaczonym do poch\u00f3wku. Zaskoczenie widza jest zrozumia\u0142e. Nie powinno jednak przes\u0142oni\u0107 znaczenia, jakie podobne przedmioty maj\u0105 w kulturze, z kt\u00f3rej pochodz\u0105.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"1040\" src=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike.jpg\" alt=\"Trumna w formie buta Nike\" class=\"wp-image-623\" loading=\"lazy\" style=\"width:100%;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike.jpg 1536w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike-300x203.jpg 300w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike-1024x693.jpg 1024w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike-768x520.jpg 768w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Ghana-trumna-w-formie-buta-Nike-1320x894.jpg 1320w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><figcaption>Trumna w formie buta Nike, Ghana, 1990. Fot. Brooklyn Museum, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by\/3.0\/\">CC BY 3.0<\/a>. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Brooklyn_Museum_2000.71_Coffin_in_the_Form_of_a_Nike_Sneaker.jpg\">\u0179r\u00f3d\u0142o fotografii<\/a>. Pe\u0142ny kadr.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Zamiast prostok\u0105ta, opowie\u015b\u0107<\/h2>\n<p>Tradycja trumien figuratywnych wi\u0105\u017ce si\u0119 ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 Ga w okolicach Akry. Ich forma mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do zawodu, pozycji spo\u0142ecznej, osobowo\u015bci lub aspiracji zmar\u0142ego. Ryba mo\u017ce przywo\u0142ywa\u0107 \u017cycie rybaka. Samoch\u00f3d mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 o marzeniu albo presti\u017cu. Nie ka\u017cdy kszta\u0142t jest wi\u0119c jedynie swobodnym kaprysem zamawiaj\u0105cego.<\/p>\n<p>Smithsonian opisuje przyk\u0142ady si\u0119gaj\u0105ce od cebuli rolnika po mercedesa cz\u0142owieka zamo\u017cnego. Muzeum ma tak\u017ce w kolekcji trumn\u0119 w formie czerwonej papryki. To codzienne przedmioty przekszta\u0142cone w niezwyk\u0142e znaki pami\u0119ci.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1279\" height=\"853\" src=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu.jpg\" alt=\"Daniel Mensah z trumn\u0105 samochodem\" class=\"wp-image-625\" loading=\"lazy\" style=\"width:100%;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu.jpg 1279w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu-300x200.jpg 300w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1279px) 100vw, 1279px\" \/><figcaption>Daniel Mensah \u201eHello\u201d z trumn\u0105 w formie samochodu, Ghana, 2006. Fot. Regula Tschumi, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/1.0\/\">CC BY SA 1.0<\/a>. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Daniel_Mensah_%22Hello%22_2006._Foto_Regula_Tschumi.jpg\">\u0179r\u00f3d\u0142o fotografii<\/a>. Pe\u0142ny kadr.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Stolarz musi my\u015ble\u0107 jak rze\u017abiarz<\/h2>\n<p>Tw\u00f3rca ma do rozwi\u0105zania podw\u00f3jne zadanie. Zewn\u0119trzna forma musi by\u0107 rozpoznawalna, lecz wn\u0119trze musi zachowa\u0107 funkcj\u0119 trumny. Rzemie\u015blnik ustala wymiary, buduje konstrukcj\u0119, wyg\u0142adza powierzchnie i wyka\u0144cza je kolorem. Zale\u017cnie od projektu pojawiaj\u0105 si\u0119 dodatkowe dekoracje.<\/p>\n<p>W tym fachu stolarska precyzja spotyka si\u0119 z wyobra\u017ani\u0105 rze\u017abiarza. Proporcje telefonu czy samochodu trzeba prze\u0142o\u017cy\u0107 na bry\u0142\u0119 o zupe\u0142nie innej skali. Przedmiot ma dzia\u0142a\u0107 jako konstrukcja, a zarazem przemawia\u0107 jako obraz.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1920\" src=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-scaled.jpg\" alt=\"Trumna skorupiak autorstwa Paa Joe\" class=\"wp-image-624\" loading=\"lazy\" style=\"width:100%;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-scaled.jpg 2560w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-300x225.jpg 300w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-768x576.jpg 768w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Paa-Joe-trumna-w-formie-skorupiaka-1320x990.jpg 1320w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><figcaption>Trumna w formie skorupiaka, Paa Joe, 2003. National Museum of Ethnology w Osace. Fot. Yanajin33, <a href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/3.0\/\">CC BY SA 3.0<\/a>. <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:National_Museum_of_Ethnology,_Osaka_-_Coffin_(Lobster)_-_Accra_in_Ghana_-_Made_by_Paa_Joe_in_2003.jpg\">\u0179r\u00f3d\u0142o fotografii<\/a>. Pe\u0142ny kadr, rozmiar zmniejszony.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Ekstrawagancja z w\u0142asn\u0105 histori\u0105<\/h2>\n<p>Kane Kwei przyczyni\u0142 si\u0119 do popularyzacji tego rzemios\u0142a w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. Nie nale\u017cy jednak przedstawia\u0107 jednej opowie\u015bci o jego pocz\u0105tkach jako bezspornego faktu. Muzealne opracowania przywo\u0142uj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bniejsze przekazy dotycz\u0105ce podobnych realizacji.<\/p>\n<p>Dla widza z Europy ogromna Nokia mo\u017ce by\u0107 przede wszystkim ekstrawagancka. Warto zrobi\u0107 jeszcze jeden krok: zobaczy\u0107 za ni\u0105 r\u0119ce tw\u00f3rcy i potrzeb\u0119 upami\u0119tnienia cz\u0142owieka. Wtedy niezwyk\u0142a forma przestaje by\u0107 wy\u0142\u0105cznie osobliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n<p><strong>Niekt\u00f3re przedmioty opowiadaj\u0105, jak \u017cyjemy. Te powstaj\u0105 po to, \u017ceby opowiedzie\u0107, jak chcemy zosta\u0107 zapami\u0119tani.<\/strong><\/p>\n<hr>\n<p><small>Opracowanie redakcyjne Ambasadora Polskiego Rzemios\u0142a na podstawie materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych. Tekst nie jest relacj\u0105 z wizyty w pracowni.<\/small><\/p>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.si.edu\/object\/abebu-adekai-coffin-form-nokia-cell-phone%3Anmafa_2009-3-1\">Smithsonian Institution: trumna w formie telefonu Nokia, Samuel Narh Nartey<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.si.edu\/object\/red-pepper-coffin%3Anmafa_2004-2-1\">Smithsonian Institution: Red Pepper Coffin<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/pims.edu\/ghanaian-fantasy-coffins\/\">Pittsburgh Institute of Mortuary Science: Ghanaian Fantasy Coffins<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":625,"template":"","apr_dzial":[42],"class_list":["post-622","apr_artykul","type-apr_artykul","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","apr_dzial-swiat"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.1.1 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Max\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.1.1\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a - R\u0119ce, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-12T17:41:43+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-12T17:41:43+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem\",\"name\":\"Rzemios\\u0142o \\u015bwiata\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rzemios\\u0142o \\u015bwiata\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#listItem\",\"name\":\"Ostatnia podr\\u00f3\\u017c w Nokii. Niezwyk\\u0142e trumny z Ghany\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ostatnia podr\\u00f3\\u017c w Nokii. Niezwyk\\u0142e trumny z Ghany\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem\",\"name\":\"Rzemios\\u0142o \\u015bwiata\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Ambasador Polskiego Rzemios\\u0142a\",\"description\":\"R\\u0119ce, kt\\u00f3re tworz\\u0105 histori\\u0119\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?author=1#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?author=1\",\"name\":\"Max\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/fb77435e438dd46956244037d45fc2a75d84e0e91e69f6d277837c70e4883777?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Max\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii\",\"name\":\"Ostatnia podr\\u00f3\\u017c w Nokii. Niezwyk\\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\\u0142a\",\"description\":\"Telefon, samoch\\u00f3d, czerwona papryka. Gha\\u0144scy tw\\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\\u0105 przedmioty codzienno\\u015bci w niezwyk\\u0142e opowie\\u015bci o \\u017cyciu i pami\\u0119ci.\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?author=1#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?author=1#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii\\\/#mainImage\",\"width\":1279,\"height\":853,\"caption\":\"Daniel Mensah \\u201eHello\\u201d z trumn\\u0105 w formie samochodu, Ghana, 2006. Fot. Regula Tschumi, CC BY SA 1.0. \\u0179r\\u00f3d\\u0142o fotografii. Pe\\u0142ny kadr.\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#mainImage\"},\"datePublished\":\"2026-10-12T17:41:43+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-12T17:41:43+00:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/\",\"name\":\"Ambasador Polskiego Rzemios\\u0142a\",\"description\":\"R\\u0119ce, kt\\u00f3re tworz\\u0105 histori\\u0119\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ambasadorrzemiosla.pl\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","description":"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.","canonical_url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem","name":"Rzemios\u0142o \u015bwiata"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem","position":2,"name":"Rzemios\u0142o \u015bwiata","item":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#listItem","name":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#listItem","position":3,"name":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat#listItem","name":"Rzemios\u0142o \u015bwiata"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/#organization","name":"Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","description":"R\u0119ce, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119","url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?author=1#author","url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?author=1","name":"Max","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/fb77435e438dd46956244037d45fc2a75d84e0e91e69f6d277837c70e4883777?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Max"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#webpage","url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii","name":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","description":"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.","inLanguage":"pl-PL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?author=1#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?author=1#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Daniel-Mensah-z-trumna-w-formie-samochodu.jpg","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii\/#mainImage","width":1279,"height":853,"caption":"Daniel Mensah \u201eHello\u201d z trumn\u0105 w formie samochodu, Ghana, 2006. Fot. Regula Tschumi, CC BY SA 1.0. \u0179r\u00f3d\u0142o fotografii. Pe\u0142ny kadr."},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii#mainImage"},"datePublished":"2026-10-12T17:41:43+00:00","dateModified":"2026-10-12T17:41:43+00:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/#website","url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/","name":"Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","description":"R\u0119ce, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119","inLanguage":"pl-PL","publisher":{"@id":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/#organization"}}]},"og:locale":"pl_PL","og:site_name":"Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a - R\u0119ce, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119","og:type":"article","og:title":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","og:description":"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci.","og:url":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii","article:published_time":"2026-10-12T17:41:43+00:00","article:modified_time":"2026-10-12T17:41:43+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany - Ambasador Polskiego Rzemios\u0142a","twitter:description":"Telefon, samoch\u00f3d, czerwona papryka. Gha\u0144scy tw\u00f3rcy trumien figuratywnych zamieniaj\u0105 przedmioty codzienno\u015bci w niezwyk\u0142e opowie\u015bci o \u017cyciu i pami\u0119ci."},"aioseo_meta_data":{"post_id":"622","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_image_url":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema_type":"default","schema_type_options":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"breadcrumb_settings":null,"seo_analyzer_scan_date":null,"created":"2026-10-12 18:02:08","updated":"2026-10-12 18:02:08"},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&amp;apr_magazyn_v=1.8.11.3&amp;apr_dzial=swiat\" title=\"Rzemios\u0142o \u015bwiata\">Rzemios\u0142o \u015bwiata<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tOstatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl"},{"label":"Rzemios\u0142o \u015bwiata","link":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_magazyn=1&apr_magazyn_v=1.8.11.3&apr_dzial=swiat"},{"label":"Ostatnia podr\u00f3\u017c w Nokii. Niezwyk\u0142e trumny z Ghany","link":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/?apr_artykul=ostatnia-podroz-w-nokii"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/apr_artykul\/622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/apr_artykul"}],"about":[{"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/apr_artykul"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/apr_artykul\/622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":628,"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/apr_artykul\/622\/revisions\/628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"apr_dzial","embeddable":true,"href":"https:\/\/ambasadorrzemiosla.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fapr_dzial&post=622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}